SİSYÖNSizce aşağıdaki bu “şey” nedir ?
![]()
“Kare” dediğinizi duyar gibiyim. Evet, yanıtınız doğru, ama kısmen ... Ve üzgünüm ama, sadece küçük bir oranda doğru.
Bu, pekala yandaki gibi bir kare piramitin
alttan görünüşü de olabilirdi. Bu nesneye yandan bakan birisi bir üçgen
, üstten bakan birisi ise, yandaki gibi biraz daha farklı bir kare
görürdü.
Oysa, bu görünümlerin her biri, gerçeğin sadece bir bölümünü yansıtmaktadır ve kesinlikle eksiktir.
Gerçeği daha “tam” veya bir başka ifade ile, daha az hata ile görebilmek istiyorsak, yukarıdaki örnekte olduğu gibi, ona farklı açılardan ve farklı boyutlarda bakabilmemiz gerekir. Tabii sadece üç boyutta değil, çok daha fazlasında; biraz sabır gösterip, bu nesneyi üç boyutta gözlemlemeyi sürdürdüğümüz zaman, yani olaya dördüncü önemli boyutu, zamanı da eklediğimizde, bu kare prizmanın şekil değiştirip, bambaşka bir nesneye dönüşmeyeceğini kim söyleyebilir ki?
Burada olduğu gibi, nesneler, olaylar ve sistemlere tek bir açıdan bakmak gerçekten de yanıltıcı olabilir.
Yazımızın başlığına uygun, bir başka örnek daha verelim:
Karşımızda “görünen bir köy” var diyelim. Oraya gitmek için bir kılavuza hiç gerek olmadığını mı düşünüyorsunuz? Ya köyle aramızda üçyüz metrelik bir uçurum varsa, ya da timsahlarla dolu bir nehir? Ya da bu köy görüntüsü bir televizyon ekranında ise ve uzak bir ülkede bulunuyorsa?
Gelin kabul edin; gördüğümüz her köye kılavuzsuz gidemeyiz. Bazen tamamen gerçek ve elimizle tutacakmışcasına yakınımızda görünen bir hedefe ulaşabilmek için yardım almamız gerekebilir. Yoksa prizmayı kare sanmak, aniden bir uçuruma yuvarlanıvermek veya hiç hesapta yokken, timsahlara yem olmak kaçınılmaz olabilir.
Bu gerçeği özel veya iş yaşamımızın birçok alanına uygulayabiliriz. Bu basit örneklerde olduğu gibi, ancak çok daha karmaşık ve çok boyutlu olan gerçek yaşamda yanılgılar, engeller ve tehlikeler hiç de az değildir.
İster kendimiz, isterse başkaları tarafından oluşturulmuş olsun, içinde yaşadığımız olaylara, iş süreçleri ve sistemlerin işleyişlerine kendi başımıza, veya bizimle birlikte bu olay ve süreçlerin "içinde" yaşayan kişilerce farklı açılardan, özellikle de "dışarıdan" bakılabilmesi çoğu zaman mümkün değildir.
Duvarınızda asılı duran tablonun uzun zamandır eğri durduğunu veya doğum tarihinizi şifre olarak kullanmanızın, başınıza ciddi işler açabilecek çok büyük bir hata olduğunu, kendi kendinize fark edemeyebilirsiniz.
Gördüğünüzü ya da anladığınızı düşündüğünüz ama uzmanı olmadığınız konularda, gelin, bir de başkalarından fikir/görüş alın. Belirli bir konuda bilgi, deneyim ve birikim sahibi kişilerin, bu konuda görüş açınıza kısa zamanda en az birkaç boyut daha ekleyebileceğini ve bu ilave bakış açılarının başarınız ve başarısızlığınız arasındaki hassas dengeyi mutlaka olumlu yönde etkileyeceğini sakın unutmayın.
Ancak bu noktada, az önce değindiğimiz nedenlerle bakış açınıza yeni boyutlar eklemesini beklediğiniz kılavuzun seçimi konusunda, çok önemli bir uyarıda bulunmama da lütfen izin verin:
Aman dikkat; Kılavuzunuz “karga” olmasın. Ne demişler? Kılavuzu karga olanın ...
Bir de küçük not: Sisyön'de karga beslemiyoruz. ![]()