Bilgisayar Kullananların Asla Yapmaması Gereken Beş Hata

Bu yazımızda, evinde veya işinde bir şekilde bilgisayar kullanan herkesin dikkate alması ve asla yapmaması gereken, buna rağmen oldukça sık karşılaşılan, çok önemli ve tehlikeli kullanım hatalarının bazılarına değineceğiz.

Güvenlik Duvarı Kullanmadan Internete Çıkmak

Güvenlik Duvarlı olmadan Internete çıkmayı evinizden çıkarken kapıyı açık bırakmaya benzetebilriz. Siz dışarda gezinirken evinize (bilgisayarınıza) giren-çıkandan haberiniz bile olmaz. Bu nedenle bilgisayarınız bir şekilde güvenlik duvarı ile korunmuş olmalıdır.

Eğer ev veya işyerinizde masaüstü bir bilgisayar kullanıyor ve internete güvenlik duvarlı bir modem/yönlendirici üzerinden bağlanıyorsanız, sorun yok. Ancak bir dizüstü bilgisayarınız var ve farklı yerlerden (örneğin kablosuz ağlardan) internete bağlanıyorsanız, bu durumda bilgisayarınızın kendi güvenlik duvarının da açık olmasına dikkat edin. Bu pekala işletim sisteminize entegre veya sonradan kurulmuş yazılımsal bir güvenlik duvarı olabilir.

Virüs ve Casus Yazılım Önleyici Bir Program Kullanmamak

Bunu da kapıyı açık bırakmanın farklı bir yolu olarak görebilirsiniz. Virüs ve casus yazılım önleyici bir program kullanmadan internete bağlandığınızda, en erken birkaç dakika, en geç birkaç saat içinde, hiç değilse birkaç zararlı yazılımın bilgisayarınızın uygun bir köşesine yerleştiğinden ve hemen veya uygun zaman bulduğunda bu ihmalinizden dolayı sizi çok ama çok pişman edeceğinden emin olabilirsiniz.

Bu nedenle, bilgisayarınızla internete bağlanmadan ve herhangi bir program kurmadan önce, sık güncellenen ve iyi tanınan tercihen ücretli veya ücretsiz bir anti-virüs programı mutlaka edinip, kurun ve mümkünse her gün güncellenmesini sağlayın. Ekstra bir korunma için, bilgisayarınızı zaman zaman farklı bir koruyucu yazılım ile de taratmanız yararlı olabilir; çünkü maalesef hiçbir program (antivirüs programları da istisna değil) kusursuz değildir.

Bilgisayarınıza Program Kurarken Seçici Olmamak

Bunu da tanımadığınız kişileri evinizde misafir etmeye benzetebilirsiniz. Evinizde (bilgisayarınızda) ne kadar süre ile kalmaya niyetli olduklarını, ne boyutlarda sorun çıkaracaklarını veya en azından evinizi kirletip kirletmeyeceklerini bilemezsiniz. Bu nedenle, sadece meraktan veya gözünüze hoş göründü diye bir programı bilgisayarınıza kurmayın.

Bir programı bilgisayarınıza kurmadan önce, ona gerçekten gereksinimizin olup-olmadığını, diskinizde ne kadar yer tutacağını, işlemcinizi ne kadar yorabileceğini, hatta gerektiğinde geldiği gibi gidebilmesi için bir kaldırma (uninstall) programının bulunup-bulunmadığına dikkat edin.

Size pratik bir de önerim var: Bu işi yarına bırakın; programı kurmayı unutur veya başka işlerden dolayı erteleyebilirseniz, hiç kurmayın, çünkü bu programa gerçekte gereksiniminiz yoktur; programı sonradan kaldırmak zahmetinden kendinizi, doğurabileceği risklerden ise, hem kendinizi hem de bilgisayarınızı korumuş olursunuz.

Yedek Almamak

Bilgisayar ortamının (veya sanal ortamın) gerçek dünyaya göre çok daha avantajlı olduğu bir durum yedeklemedir. Diğer varlıklarınızı yedeklemek için aynısı veya benzerinden en az birer tane daha edinmeniz gerekirken, bilgilerinizin birden fazla kopyasını oluşturup, güvenli yerlerde saklamak neredeyse bedavadır.

Bilgisayarın bu avantajdan mutlaka yararlanın. Son pişmanlık fayda vermez, giden de her zaman geri gelmez. İşinize yarayan programlarınızı, ama özellikle de tekrar oluşturmanızın imkansız ya da çok pahalı olacağı belge ve verilerinizi sık sık dış ortamlara (CD, DVD, flash bellek veya harici disk gibi) yedekleyin ve mümkünse bilgisayarınızdan uzakta ve güvenli bir yerde saklayın.

Bunu yaptığınız için kendinizi çoşkuyla kutlayacağınız bir olayın gerçekleşme olasılığı oldukça yüksektir ve beklediğinizden çok daha kısa sürede gerçekleşebilir.

Herşeye Tıklamak

Posta kutunuza gelen veya internette gezinirken karşınıza çıkan "ilginç" kısayollara tıklamadan önce birkaç şeyi mutlaka düşünün:

• Mesajın kaynağını tanıyor veya bu siteye güveniyor musunuz? (Buralarda sizi bekleyen gizli tuzaklar olabilir.)
  
• Böyle bir mesajı bekliyor muydunuz? (Tanıdığınız kişiler veya adreslerden, bu kişilerin bilgisi dışında aldatıcı mesajlar gönderilebilir.)
  
• Buradan sizin için gerçekten değerli bir bilgiye ulaşacak mısınız? (Emin değilseniz veya sadece merak ediyorsanız, bu riske girmeyin.)
  
• Bu bilgiye hemen ihtiyacınız var mı veya çok yakın gelecekte olacak mı? (Yoksa, nasılsa bir kenarda unutacaksınız; bilgi çöplüğü oluşturmayıp, mesajı doğrudan çöpe gönderin.)

Bunların herhangi birine HAYIR yanıtı veriyorsanız, tıklamadan önce biraz daha düşünün; açmak üzere olduğunuz bu e-posta eki veya tıklamak üzere olduğunuz kısayolun, başınıza türlü belalar açabilecek "en kısa yol" olabileceğini, asla aklınızdan çıkarmayın.